Το 50ό Ευρωπαϊκό Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Συμπεριφορικών και Γνωσιακών Θεραπειών (EABCT 2020) στην Αθήνα
Από τις 2 έως τις 5 Σεπτεμβρίου 2020 πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα το 50ό Ευρωπαϊκό Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Συμπεριφορικών και Γνωσιακών Θεραπειών (EABCT 2020). Το συνέδριο, που αρχικά είχε προγραμματιστεί να διεξαχθεί δια ζώσης στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, πραγματοποιήθηκε τελικά εικονικά λόγω της πανδημίας COVID-19. Το κεντρικό του θέμα ήταν: «Προσαρμογή της Γνωσιακής-Συμπεριφορικής Θεραπείας σε Κοινωνικά και Πολιτισμικά Διαφορετικά Περιβάλλοντα».
Το συνέδριο αποτέλεσε ορόσημο, καθώς σηματοδότησε την 50ή επέτειο της EABCT, της μεγαλύτερης ευρωπαϊκής επιστημονικής ένωσης που προωθεί την έρευνα και την κλινική εφαρμογή των Συμπεριφορικών και Γνωσιακών Θεραπειών (CBT).
Τι είναι οι Συμπεριφορικές και Γνωσιακές Θεραπείες (CBT);
Η Γνωσιακή-Συμπεριφορική Θεραπεία (Cognitive Behavioural Therapy – CBT) είναι μια δομημένη, βραχυπρόθεσμη, επιστημονικά τεκμηριωμένη ψυχοθεραπευτική προσέγγιση που βασίζεται στην αρχή ότι οι σκέψεις, τα συναισθήματα και οι συμπεριφορές αλληλεπιδρούν και επηρεάζουν αμοιβαία η μία την άλλη.
Η CBT εστιάζει στο παρόν και βοηθά τον ασθενή να:
- Αναγνωρίσει και να τροποποιήσει δυσλειτουργικές σκέψεις (γνωσιακή αναδόμηση)
- Αλλάξει μη βοηθητικές συμπεριφορές μέσω τεχνικών έκθεσης, ενεργοποίησης και πειραματισμού
- Αναπτύξει δεξιότητες αντιμετώπισης και επίλυσης προβλημάτων
Η προσέγγιση αυτή έχει την ισχυρότερη ερευνητική βάση από όλες τις ψυχοθεραπευτικές μεθόδους και αποτελεί θεραπεία πρώτης γραμμής για πολλές ψυχικές διαταραχές, όπως κατάθλιψη, αγχώδεις διαταραχές, PTSD, ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, διαταραχές ύπνου και διατροφικές διαταραχές.
Το Θέμα του Συνεδρίου: Προσαρμογή της CBT σε Διαφορετικά Πολιτισμικά Πλαίσια
Το κεντρικό μήνυμα του EABCT 2020 ήταν η ανάγκη πολιτισμικής προσαρμογής των γνωσιακών-συμπεριφορικών παρεμβάσεων. Οι ομιλητές τόνισαν ότι η CBT δεν μπορεί να εφαρμόζεται «ως έχει» σε όλους τους πληθυσμούς, αλλά πρέπει να προσαρμόζεται στις πολιτισμικές αξίες, τις πεποιθήσεις, τη γλώσσα και τα κοινωνικά πλαίσια κάθε χώρας ή ομάδας.
Κύρια θέματα που συζητήθηκαν:
- Πολιτισμική προσαρμογή πρωτοκόλλων CBT για μετανάστες και πρόσφυγες
- Χρήση ψηφιακών εργαλείων (internet-delivered CBT) σε περιοχές με περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας
- Εφαρμογή CBT σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος
- Ενσωμάτωση θρησκευτικών και πνευματικών πεποιθήσεων στις γνωσιακές τεχνικές
- Εκπαίδευση θεραπευτών σε πολυπολιτισμικές δεξιότητες
Κύρια Συμπόσια και Εργαστήρια
Το συνέδριο περιλάμβανε δεκάδες συμπόσια και εργαστήρια υψηλού επιπέδου, με έμφαση σε:
- CBT για Αϋπνία (CBT-I) – Εφαρμογή σε ψυχιατρικές διαταραχές
- Γνωσιακή Μεροληψία (Cognitive Bias Modification) σε αγχώδεις διαταραχές και κατάχρηση αλκοόλ
- Παρεμβάσεις για PTSD σε πολυπολιτισμικά πλαίσια
- Ψηφιακή CBT και εφαρμογές για νέους
- Συνδυασμός CBT με τεχνικές ενσυνειδητότητας (Mindfulness)
Η Σημασία της CBT Σήμερα
Η Γνωσιακή-Συμπεριφορική Θεραπεία παραμένει η πιο αποτελεσματική και οικονομικά αποδοτική ψυχοθεραπευτική προσέγγιση παγκοσμίως. Το συνέδριο του 2020 ανέδειξε την ανάγκη για:
- Περαιτέρω έρευνα σε πολιτισμικά προσαρμοσμένες παρεμβάσεις
- Ανάπτυξη ψηφιακών εργαλείων CBT
- Εκπαίδευση περισσότερων θεραπευτών σε προχωρημένες τεχνικές CBT
- Ενσωμάτωση της CBT στα εθνικά συστήματα υγείας
Συμπέρασμα
Το 50ό Συνέδριο της EABCT στην Αθήνα το 2020 αποτέλεσε σημαντικό ορόσημο για την ευρωπαϊκή κοινότητα των Συμπεριφορικών και Γνωσιακών Θεραπειών. Ανέδειξε ότι η CBT δεν είναι μια στατική μέθοδος, αλλά ένα δυναμικό, εξελισσόμενο επιστημονικό πλαίσιο που μπορεί (και πρέπει) να προσαρμόζεται στις ανάγκες διαφορετικών πολιτισμών και πληθυσμών.
Σε έναν κόσμο που γίνεται ολοένα και πιο πολυπολιτισμικός, η ικανότητα προσαρμογής της CBT αποτελεί το κλειδί για την παροχή αποτελεσματικής και προσβάσιμης ψυχικής υγείας σε όλους.
